Psychische klachten door de pil

Pas geleden verscheen het bericht in het nieuws dat het NHG in de herziene richtlijn voor huisartsen adviseert om de mogelijk psychische bijwerkingen van de pil te bespreken met hun patiënten.

Tot nu toe was er in de richtlijn vooral aandacht voor tevredenheid over de pil en eventuele lichamelijke klachten. Sommige vrouwen ervaren echter ook psychische klachten door de pil. Die kunnen uiteenlopen van stemmingswisselingen tot minder zin in seks.

De psychologische effecten van de pil zijn niet nieuw. In de bijsluiter van anticonceptiepillen wordt het vermeld. In een grootschalige Deense cohortstudie uit 2016, is er ook een link gelegd tussen het gebruik van hormonale anticonceptie en depressie als een mogelijk nadelig effect hiervan.

Het is dan ook belangrijk dat de huisarts dit nu ook bespreekbaar maakt, zodat er een bewustwording omtrent de pil en de effecten daarvan bij de gebruiksters gaat plaatsvinden.

Voordelen van de pil

Op mijn 18e ben ik aan de pil gegaan. Het leek me ideaal. Ik kreeg als jonge vrouw een stukje vrijheid om het leven te ontdekken, zonder dat ik me zorgen hoefde te maken over een mogelijke zwangerschap.

Er zitten meer voordelen aan het gebruik van de pil.

  • De pil zorgt voor een regelmatige cyclus. Wat daarbij wel vergeten wordt, is dat een cyclus bij een jonge vrouw pas vanaf haar 18e verjaardag min of meer regelmatig wordt. En vaak worden jonge meisjes al op hun 14e aan de pil gezet om hun cylcus te reguleren.
  • Je kan zelf je cyclus regelen door je menstruatie over te slaan of uit te stellen.
  • Door de pil verminderen PMS klachten vaak en de bloeding is vaak minder pijnlijk; vaak verlies je ook minder bloed.
  • De pil kan ook de groei van vleesbomen in de baarmoeder onderdrukken of vertragen en mildere vormen van endometriose onder controle houden.
  • Sommige soorten pil verminderen hormoongerelateerde huidklachten.
  • Daarnaast blijkt dat sinds vrouwen aan de pil zijn er een grotere arbeidsparticipatie is.
  • Doordat vrouwen minder vaak zwanger zijn, zijn ook hun economische vooruitzichten verbeterd en is hun loon gestegen.
  • Vrouwen hebben door de pil meer vrijheid om het leven te leven dat ze willen.

Nadelen van de pil

Op mijn 23e ging ik een half jaar in het buitenland studeren. Omdat ik in een stabiele relatie zat en mijn vriendje in Nederland bleef, besloot ik een half jaar met de pil te stoppen om mijn lichaam de kans te geven even tot rust te komen. Ik had de bescherming in die periode toch niet nodig en er kunnen best wat bijwerkingen optreden bij pilgebruik:

  • gevoelige of gespannen borsten
  • hoofdpijn
  • psychische klachten
  • stemmingsveranderingen of depressie
  • libidoverlies
  • misselijkheid
  • gewichtstoename of vocht vasthouden
  • doorbraakbloedingen
  • verhoogde kans op trombose

In de praktijk hoor ik van vrouwen ook nog de volgende klachten, alhoewel die niet officieel als bijwerking vermeld worden: afgevlakte emoties, nachtzweten, droge keel, dorst, pijn in de onderrug, concentratieverlies, veranderd slaappatroon, hartkloppingen, meer honger, spierpijn & gewrichtspijn of een opgeblazen gevoel.

Andere mogelijke nadelen aan het gebruik van de pil zijn de volgende.
Allereerst kan je de pil vergeten. Dan is de werking direct niet meer gegarandeerd.
Ook beschermt de pil niet tegen soa’s.
Regelmatig hoor ik van cliënten dat ze door de pil juist meer last van acné krijgen in plaats van minder. Dat is dan weer afhankelijk van het soort pil dat je slikt.

Stoppen met de pil

Mijn lijf vond het heerlijk die 6 maanden zonder pil. Met de pil voelde ik me emotioneel veel meer afgevlakt. Zonder pil had ik het gevoel mezelf weer te worden. Ook vond ik het ook fijn om te zien hoe mijn cyclus zich in deze periode als vanzelf herstelde.

Toen ik na een half jaar weer terugkwam in Nederland, ben ik toch de pil weer gaan slikken. Binnen 5 dagen zat ik bij de huisarts met een lijst aan klachten. Ik had een fijne huisarts die zei:

ook al staan een aantal klachten die je hebt niet op de lijst van mogelijke bijwerkingen, dan nog is het heel makkelijk om te ontdekken of er in jouw geval een verband is. Stop maar per direct met de pil. Zijn je klachten weg als sneeuw voor de zon, dan weet je het.

Ik heb zijn advies gevolgd en ben met de pil gestopt. De dag erna voelde ik me weer top. Ik ben nooit meer aan hormonale anticonceptie gegaan.

Cyclus na het stoppen met de pil

Helaas is de terugkeer naar een regelmatige cyclus niet voor iedereen weggelegd.

Soms blijft de cyclus uit.
Anderen hebben een onregelmatige cyclus.
In een aantal gevallen komt er meer acné.
Bij sommigen is er juist sprake van PMS of stemmingswisselingen.
Vaak is de menstruatie ook zwaarder of pijnlijker, of komen er meer stolsels in voor.
Soms is de menstruatie juist lichter en veel korter.

Werking van de pil

De werkzame stoffen in de pil zijn hormonen. Ze lijken op de hormonen die in je hypofyse en eierstokken aangemaakt worden tijdens je maandelijkse cyclus.

Waar je eigen hormonen zorgen voor de ontwikkeling en sprong van een eicel en de aanmaak van vruchtbaar baarmoederslijm, zorgen de hormonen in de pil er juist voor dat er géén eicel vrijkomt. Ze beïnvloeden ook het slijmvlies in je baarmoederwand, zodat een bevrucht eitje zich daar niet kan nestelen. Bovendien wordt het slijm in je baarmoederhals dikker, waardoor zaadcellen minder goed tot je baarmoeder kunnen doordringen, wat de kans op een bevruchting ook doet afnemen.

Je lichaamseigen hormonen worden dus ‘overruled’ door de synthetische hormonen die je neemt. Je lijf wordt als het ware voor de gek gehouden: door bepaalde hormoonniveaus te verhogen vindt er geen eisprong meer plaats.

De maandelijkse bloeding die tijdens de stopweek komt, lijkt op een menstruatie, maar is het niet. Het wordt ook wel onttrekkingsbloeding genoemd. Ze duurt minder lang dan een menstruatie; je verliest meestal minder bloed en je hebt meestal minder last van buikpijn.

De pil gezien vanuit de Chinese Geneeskunde (TCM)

De aard en de gezondheid van de menstruatiecyclus wordt in de TCM gebruikt als indicator voor de algehele gezondheid bij vrouwen.

Als je lichaam in balans is, is je cyclus regelmatig en ben je vrij van PMS of pijnklachten. De totale cyclus duurt gemiddeld 28. De cyclus begint met helder rood bloedverlies zonder stolsels; de eerste paar dagen zijn de zwaarste.

Aangezien alle hormonen met elkaar in verband staan, kan een onbalans in het ene systeem een weerslag hebben op het ontstaan van klachten in het andere. Het gebruik van synthetische hormonen maskeert dan ook een heel scala aan symptomen die anders wel naar voren zouden zijn gekomen. Polycysteus ovariumsyndroom (PCOS) – de meest voorkomende endocriene aandoening bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd – is hier een goed voorbeeld van. Dit kan een eventuele kinderwens behoorlijk in de weg staan.

Doordat de pil de aanmaak van bepaalde lichaamseigen hormonen stillegt, wordt het gebruik hiervan gezien als een vorm van stagnatie.  Volgens de TCM beïnvloedt de pil de werking van de lever. De lever is Chinees gezien onder andere verantwoordelijk voor de circulatie van Qi en Bloed. Vaak zie ik een zogenaamde “lever Qi stagnatie” als bijwerking van de pil. Langdurig pilgebruik kan leiden tot een zogenaamde “bloed leegte”.

Kort door de bocht heeft dit als effect dat de baarmoeder minder goed doorbloed en gevoed wordt. En dat kan op langere termijn je kinderwens negatief beïnvloeden of voor meer overgangsklachten zorgen.

In de praktijk zie ik dat dan ook vaak. Vrouwen waarbij na het stoppen met de pil de menstruatie uitblijft. Of die een hele korte menstruatie hebben, waardoor je ervan uit kan gaan dat de opbouw van het baarmoederslijm niet voldoende is om een bevruchte eicel te voeden. Of die veel menstruatiepijn hebben, wat gepaard gaat met een heftig bloedverlies.

Mijn doel is met behulp van acupunctuur, Mercier therapie en supplementen, de optimale doorbloeding van de baarmoeder te vergroten, waardoor de cyclus zich herstelt en de baarmoeder zich voor een zwangerschap op kan maken.

Bewustwording over de effecten van de pil

Ik ben er niet op uit je zonder meer van de pil af te helpen, want een achterbank vol met kinderen is ook niet altijd even praktisch.

Ik zie het echter als één van mijn doelen, om je voor te lichten over de mogelijke effecten die het slikken van de pil op je gezondheid heeft. Zowel op korte als op langere termijn.

Psychische klachten door de pil 1Om samen met jou te onderzoeken welke oplossingen voor jou het meeste effect hebben, met de minste bijwerkingen. Daar is geen spoorwegboekje voor. Iedereen is anders. Het gaat mij erom dat je bewust wordt van de effecten die het slikken van de pil op je kan hebben. Welke andere mogelijkheden betreft anticonceptie er zijn. Zodat je volledig geïnformeerd die beslissing neemt die op dat moment bij jouw situatie past.

Deel deze blog via:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on whatsapp

Geef een reactie